Jakie rośliny do ogrodu wertykalnego wewnątrz

Choć ogrody wertykalne kuszą wyglądem i obietnicą zieleni bez zajmowania miejsca, bez przemyślanego doboru roślin trudno o trwały efekt. System wertykalny wymaga bowiem gatunków, które odnajdują się w pionowym układzie, nie mają zbyt rozwiniętego systemu korzeniowego i nie walczą o każdą porcję światła i wody z „sąsiadami” – w wypadku nieświadomego wkomponowania niepożądanych gatunków w ścianę łatwo o wizualną i użytkową katastrofę. Jakie rośliny do ogrodu wertykalnego wewnątrz powinieneś wybrać, jakie gatunki znajdują się na liście rezerwowej, a jakie mogą zamienić Twój zielony kącik w prawdziwy chaos? Przejdźmy przez to krok po kroku!

Dlaczego nie wszystkie rośliny pasują do ogrodu pionowego wewnątrz?

Choć wertykalny układ ogrodu daje ogromną swobodę aranżacyjną, bardzo szybko weryfikuje przypadkowe decyzje. Wpływ mają na to przede wszystkim same rodzaje wertykalnego ogrodu – inne wymagania będą miały ogrody zewnętrzne, wystawione na naturalne światło i warunki atmosferyczne, a inne ogrody wertykalne umiejscowione wewnątrz, funkcjonujące w stabilnym, ale sztucznie kontrolowanym środowisku. Rośliny, które świetnie radzą sobie na elewacji czy w patio, często zupełnie nie odnajdują się w czterech ścianach, gdzie światło jest słabsze, a wilgotność nierówna.

Dużą rolę odgrywa też to, co warunkuje sama konstrukcja ogrodu wertykalnego. Uprawa roślin wertykalnych zmienia zasady gry: zamiast donic pojawiają się tu kieszenie, panele lub maty, a rośliny muszą odnaleźć się w ograniczonej ilości podłoża i w jednym systemie nawadniania. W takim układzie nie każdy „egzemplarz” ma przestrzeń na rozbudowę systemu korzeniowego. Najlepiej sprawdzają się tu rośliny o płytkim systemie korzeniowym i umiarkowanym tempie wzrostu – te, które rosną zbyt intensywnie albo potrzebują przesychania podłoża, szybko zaczynają zaś sprawiać kłopoty.

Wybór odpowiednich roślin nie powinien opierać się więc wyłącznie na ich wyglądzie. Tworzenie zielonych ścian polecamy oprzeć o gatunki, które naturalnie rosną w cieniu i półcieniu, mają elastyczne pędy i dobrze znoszą stałą wilgotność. Do warunków panujących na całej ścianie świetnie adaptują się np. rośliny cieniolubne, takie jak paprocie, a także maranty oraz niektóre pnącza. Próba wprowadzenia w kompozycję roślin o skrajnie indywidualnych potrzebach kończy się zaś zwykle tym, że jedna część zielonej ściany rozwija się zbyt intensywnie, a druga stopniowo zamiera.

Przyjrzyjmy się bliżej temu, jak wybierać rośliny z głową i które gatunki to najlepszy (bądź najgorszy!) wybór.

Domowy ogród wertykalny – od czego zależy wybór gatunków roślin?

Jak wybierać rośliny, które uniosą pionową kompozycję? Odpowiednie gatunki roślin do aranżacji wertykalnej wewnątrz to przede wszystkim te, które dobrze znoszą półcień i potrafią funkcjonować w ograniczonej przestrzeni korzeniowej. Ważne jest także tempo, w jakim zachodzi wzrost roślin – w pionie zbyt szybkie rozrastanie się jednych gatunków może zaburzyć proporcje całej ściany i utrudnić pielęgnację całej reszty kompozycji. Dobór roślin do ogrodu wertykalnego powinien opierać się więc na selekcji gatunków o zbliżonej dynamice wzrostu i podobnych wymaganiach wodnych.

Większość ogrodów wertykalnych wewnątrz opiera się na roślinach, które w naturze rosną dość nisko, pod osłoną innych gatunków i w rozproszonym świetle. Takie rośliny lepiej adaptują się do wspólnego systemu nawadniania i nie reagują gwałtownie na lekkie wahania warunków. Oparte na nich ogrody pionowe wyglądają dobrze nie tylko po montażu, ale też w codziennym życiu, w którym nieprzewidywalny wzrost roślin nie może zamienić przemyślanej kompozycji wnętrza w chaos.

Najlepsze rośliny do ogrodu wertykalnego wewnątrz – czyli rośliny pnące, paprocie i reszta towarzystwa

Projektowanie ogrodów wertykalnych najlepiej zaczynać od wyboru roślin, które radzą sobie w półcieniu, mają umiarkowany wzrost i nie są zbytnimi indywidualistami. Jeśli Twoim celem jest gęsta zielona ściana, szukaj roślin, które dają się prowadzić – przewidywalnych w rozroście i takich, które nie panikują po każdym cięciu. Inaczej całe tworzenie ogrodu wertykalnego zdaje się na nic – po kilku miesiącach ściana zacznie żyć własnym życiem.

Dobrze zaplanowana aranżacja wertykalna sprawia, że nawet rozbudowany pionowy ogród pozostaje spójny wizualnie i prosty w utrzymaniu, a codzienna pielęgnacja roślin nie wymaga ciągłego ratowania problematycznych egzemplarzy.

Jakie rośliny do ogrodu wertykalnego wewnątrz wybrać? Przejdźmy do przykładów! Dobór roślin do ogrodu pionowego powinieneś oprzeć na gatunkach takich, jak:

• Bluszcz – to jedna z najbardziej przewidywalnych roślin do aranżacji wertykalnej. Jest naturalnie przystosowany do wzrostu w pionie, szybko zagęszcza powierzchnię i dobrze znosi półcień. Jeśli chcesz stworzyć zieloną ścianę, która trzyma formę, warto wybrać jedną roślinę przewodnią – i tutaj bluszcz sprawdza się świetnie, bo zapełnia luki i tworzy estetyczne tło dla reszty. Pozostaje też prosty w obsłudze w kwestii pielęgnacji roślin: wymaga jedynie sprawnego formowania.
• Paprocie – to bardzo dobry wybór do wnętrz, w których światło jest rozproszone i niezbyt intensywne. Większość gatunków paproci ma zbliżone wymagania wodne i płytki system korzeniowy, zielona ściana paproci tworzy więc stabilny mikroklimat i starzeje się znacznie wolniej niż mieszane kompozycje. W aranżacji wertykalnej paprocie dają miękki, naturalny efekt, ale wymagają wilgotniejszego powietrza. Szczególnie polecanym gatunkiem jest Zanokcica – asplenium.
• Mech chrobotek – należy do kategorii roślin stabilizowanych, czyli naturalnych roślin poddanych procesowi konserwacji, dzięki któremu zachowują swój wygląd bez potrzeby dalszego wzrostu. W ogrodach wertykalnych pełni funkcję elementu uzupełniającego, stosowanego głównie jako wypełnienie i stabilizacja wizualna całej kompozycji. Nie uczestniczy w systemie nawadniania ani w biologicznym obiegu ogrodu, co pozwala łączyć go z żywymi roślinami bez ryzyka zaburzenia ich warunków. Nie wymaga podlewania ani nawożenia, co znacząco upraszcza utrzymanie zielonej ściany.
• Cissusy – czyli pnącza o elastycznych pędach i umiarkowanym tempie wzrostu, dobrze adaptujące się do ogrodów wertykalnych. Pełnią często rolę roślin „łącznikowych” między większymi gatunkami, bo łatwo je prowadzić i formować.
• Monstera adansonii – roślina, która sprawdza się nie tylko w doniczce, ale i w wertykalnym układzie ogrodu, zwłaszcza gdy zależy Ci na bardziej dekoracyjnym akcencie. Jej charakterystyczne, perforowane liście dodają kompozycji głębi, a elastyczne pędy dobrze znoszą prowadzenie w pionie.
• Epipremnum – jedna z najczęściej polecanych roślin do tworzenia zielonych ścian wewnątrz; wybacza błędy, dobrze znosi półcień i szybko regeneruje się po cięciu. Dobry wybór dla osób bez ręki do roślin, które obawiają się o utrzymanie zielonej ściany.
• Filodendron pnący – zbliżony w charakterze do epipremnum, ale rosnący spokojniej i bardziej równomiernie. Dobrze sprawdza się w konstrukcjach ogrodu wertykalnego, które mają pozostać niezmienne przez lata – nie wymaga częstych korekt i łatwo utrzymać nad nim kontrolę.
• Peperomia pnąca – popularna roślina doniczkowa, która zachowuje się stabilnie, o ile ma zapewnione rozproszone światło i umiarkowaną wilgotność. Dobrze reaguje na formowanie, co pomaga utrzymać porządek w całej kompozycji systemu zielonych ścian.
• Scindapsus – jeśli wertykalny układ ogrodu zakłada nieregularne oświetlenie i różnice w wilgotności, to właśnie ten gatunek będzie bezpieczną bazą. Dobrze znosi półcień, rośnie w przewidywalny sposób i łatwo dopasowuje się do reszty kompozycji. Wybór odpowiednich roślin to nie tylko kwestia wyglądu, ale i utrzymania – a scindapsus nie sprawia kłopotów początkującym.

Jakie rośliny na zieloną ścianę sprawdzają się tylko w konkretnych warunkach?

Jak wybierać rośliny, które uzupełnią kompozycję? Stworzenie wertykalnego ogrodu najlepiej zacząć od wyboru roślin stabilnych. Dopiero wtedy, przy odrobinie wprawy, można spróbować zapełnić resztę miejsca przykładami z „listy rezerwowych”. Te gatunki nie sprawdzą się w DIY – wymagają profesjonalnej instalacji, która uwzględni proporcje, rozmieszczenie roślin i potrzebne warunki.

Jedną z bardziej popularnych roślin, które wymagają bardziej przemyślanego układu, jest zroślich (syngonium) – w ogrodzie pionowym bardzo szybko reaguje na wszelkie nierówności w nawadnianiu i mikroklimacie. Źle znosi zarówno przesuszenie, jak i nadmiar wody, a w systemach DIY łatwo o sytuację, w której wilgoć rozkłada się nierówno na całej powierzchni ściany. Inne przykłady gatunków, których przetrwanie warunkuje perfekcyjne zaplanowanie wertykalnego ogrodu, to m.in. kalatea, fittonia, caladium czy begonia rex.

Chcesz je ograć? Zrobisz to z naszą pomocą! W JUKO Green Design zajmujemy się doborem roślin do ogrodu, projektowaniem i instalacją – tworzymy ogrody wertykalne od momentu designu do zawiśnięcia roślin na Twojej ścianie. Projekt zielonej ściany możemy oprzeć o gatunki łatwe lub nieco trudniejsze (dokładnie te, o których mowa w tej sekcji), tak, by pielęgnacja ogrodów wertykalnych nie sprawiała problemu nawet początkującym – dokładnie tym, którzy mówią o sobie, że ususzą nawet kaktusa.

Jakie rośliny nie sprawdzą się w realizacji ogrodu wertykalnego?

Choć zielone ogrody wertykalne dają spore możliwości aranżacyjne, nie każda roślina, która dobrze radzi sobie w doniczce, odnajdzie się w pionowym układzie na ścianie. Domowy ogród wertykalny oparty na niepolecanych gatunkach determinuje nie tyle samo „być albo nie być” roślin, ale zdecydowanie wpływa na ich długofalową kondycję i wygląd.

Do tego dochodzi pielęgnacja roślin – w pionie trudniej reagować na pojedyncze problemy (u roślin, które po prostu LUBIĄ takowe generować), a intensywny wzrost oznacza konieczność regularnego formowania i kontrolowanego przycinania roślin. Wybór odpowiednich roślin do zielonej ściany powinien zakładać więc nie tylko estetykę, ale przede wszystkim: przewidywalność wzrostu i kompatybilność z całym systemem.

Rośliny, które zwykle nie sprawdzają się w systemie zielonych ścian w domu, to m.in.:

• Skrzydłokwiat – Spathiphyllum – mimo popularności i opinii rośliny „łatwej”, ma dość rozbudowany system korzeniowy i rośnie w formie zwartej kępy. Skrzydłokwiaty w pionie szybko zaczynają dominować nad innymi gatunkami, a nierównomierne podlewanie prowadzi do żółknięcia i więdnięcia liści.
• Fumaria (dymnica) – roślina jednoroczna i delikatna. W ogrodach wertykalnych nie daje stabilnego efektu i wymaga częstej wymiany, co kłóci się z ideą stworzenia trwałej kompozycji z żywych roślin.
• Monstera – roślina bardzo popularna, ale zupełnie nieprzystosowana do pionowych systemów. Tworzy ciężkie liście i masywne korzenie powietrzne, które szybko destabilizują konstrukcję ściany wertykalnej.
• Fikusy (np. benjamina, elastica) – źle znoszą zmiany warunków, reagują gwałtownie na przeciągi i nierówną wilgotność, a w większości ogrodów wertykalnych trudno zapewnić im stabilne środowisko.
• Draceny i juki – to rośliny doniczkowe o sztywnym pokroju i pniastym wzroście, które wymagają punktowego światła i klasycznej donicy.

W przypadku projektu zielonej ściany mniej znaczy więcej – im bardziej przewidywalny wzrost i prostsze wymagania roślin, tym łatwiejsze utrzymanie całej ściany w dobrej kondycji. To właśnie dlatego część efektownych, ale wymagających gatunków lepiej zostawić w donicach, zamiast wprowadzać je do pionowego układu, który rządzi się własnymi zasadami.

Utrzymanie ogrodu wertykalnego: czy zależy od gatunków roślin?

Boisz się sytuacji, w której po kilku miesiącach system zielonych ścian zamieni się w dżunglę? Wbrew pozorom problem rzadko leży w samej konstrukcji – za to dużo częściej w doborze roślin do ogrodu wertykalnego i w ich tempie wzrostu.

Utrzymanie zielonej ściany staje się prostsze wtedy, gdy wszystkie gatunki reagują podobnie na podlewanie, światło i wilgotność powietrza. Jeśli jednak w jednym układzie połączone zostaną rośliny wolno rosnące z tymi, które szybko się rozrastają i wymagają częstych korekt, uprawa roślin wertykalnych zaczyna przypominać ciągłe ratowanie tych słabszych. W takim układzie pielęgnacja zielonej ściany nie polega już na kontroli i drobnych zabiegach, ale na ciągłym reagowaniu na problemy, które same się napędzają. W dłuższej perspektywie wiele zależy więc od tego, czy dokonano wyboru odpowiednich roślin, ktory zakłada wspólne warunki, a nie tylko efekt wizualny w dniu montażu.

Nadal nie wiesz, jakie rośliny na ścianę powinieneś wybrać? Spokojnie: nie musisz robić doktoratu z botaniki, by utrzymać domowy ogród wertykalny. Wystarczy, że powierzysz temat specjalistom – w JUKO wybierzemy za Ciebie rośliny, które pasują do Twojego gustu, ale jednocześnie wymagają minimalnej pielęgnacji i stanowią dobrych „sąsiadów” dla całej reszty zielonych towarzyszy.